على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1606
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
با معرفت . و عالم ربانى كه علم او اكتسابى نباشد . راتيان ( r tiy n ) و راتيانج ( r tiy nej ) و راتيانه ( r tiy ne ) ا . پ . صمغ درخت صنوبر . راتين ( r tin ) ا . ع . نوعى از سقز . راتينج ( r tinaj ) ا . پ . راتيانج . راثع ( r se ' ) ص . ع . مرد حريص و طامع و داراى آز . ج : راثعون . راثعات ( r se t ) ع . ج . راثعة . راثعة ( r seat ) ص . ع . مونث راثع زن حريص و طامع و داراى آز . ج : راثعات و رواثع . راثعون ( r seuna ) ع . ج . راثع . راجبة ( r jebat ) ا . ع . پيوند بيخ انگشت . و شكم مفصل انگشت . و استخوان انگشت . و پيوند استخوان انگشت . و پشت استخوان انگشت . و ما بين پيوندهاى انگشتان و استخوان سر انگشت . و پيوند نزديك سر انگشت . و مخرج آواز خر . ج : رواجب . راجح ( r jeh ) ص . ع . چربيده و با فزونى . و غالب آمده . و پلهء ترازوى مايل شده . و امراة راجح : زن بزرگسرين . ج : رجح و رجح و رجح ( rojjah ) . راجز ( r jez ) ص . ع . ارجوزه خوان . راجس ( r jes ) ص . ع . كسى كه مرجاس در چاه اندازد . و سحاب راجس : ابر غرنده . راجع ( r je ' ) ص . ع . برگشت كننده . ج : راجعون . و زنى كه شوهرش بميرد و بخانهء پدر و مادر باز گردد و اما المطلقة فهى المردودة . و مرغ كه از گلهء خود باز گردد . و ماده شتر و ماده خر كه دم بردارد و كميز بطورى اندازد كه آبستن نمايد و چنان نباشد . ج : رواجع . راجع ( r je ' ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - برگشت كننده و واپس آينده و باز آينده . و باصطلاح نجوم كوكب راجع : سيارهاى كه حركت وى بر خلاف توالى بروج به نظر مىآيد . و نيز راجع : منسوب و متعلق و داير چنان كه گويند اين كار راجع بشماست . راجعة ( r jeat ) ا . ع . پارگين . و ناقهء دويم كه از بهاى ناقهء اول مثل آن خريده باشند . و حوض و بركهاى كه در آن آب راكد شود . راجعون ( r jeuna ) ع . ج . راجع . راجف ( r jef ) ا . ع . تب لرزه . راجفة ( r jefat ) ا . ع . نفخهء اولين صور اسرافيل و نفخهء دو يمين را راذقه گويند . راجل ( r jel ) ا و ص . ع . پياده ضد سوار . ج : رجال و رجالة و رجال و رجل و رجلان و رجلة و اراجيل . و ناقة راجل : ماده شتر بىپستان بند با بچهء خود . راجلة ( r jelat ) ا . ع تكهاى كه چوپان بران متاع خود را بار كند . راجم ( r jem ) ص . ع . فاحش . و ناپاك . و سنگانداز . راجن ( r jen ) ص . ع . خو كرده و الفت گرفتهء به جائى . و رام و خانگى و دست پرورد . راجه ( r je ) ا . پ . لقب كسى كه در هند حكومت داشته باشد . راجى ( r ji ) ا و ص . ع . اميدوار . و سؤال كننده . و شفيع . و مريد و تابع . راح ( r h ) ا . پ . نوائى از موسيقى كه راح بقا نيز گويند . و راح روح : نام پردهاى از پردههاى باربد . راح ( r h ) ا و ص . ع . مى . و شادمانى . و رحمت . و ج . راحة . و يوم راح : روز باد سخت . راح ( r h ) م . ع . راح رواحا و رؤوحا و راحا و رياحة . مر . رواح . راحات ( r h t ) ع . ج . راحة . راحة ( r hat ) ا . ع . پنجه . ج : راح و راحات . و زمين هموار پست رويانندهء گياه . و زن با شوى . و گشادگى سراى . و نورد جامه . و شادمانى و آسايش و سرور كه بحصول يقين حادت شود . و نام چند موضع . و موضعى ببلاد خزاعة و آن را روزى است مر تازيان را . و تركته على انقى من الراحة يعنى بىچيز گذاشتم او را . راحة الكلب : گياهى . و بيت الراحة : پاى خانه . و ذو الراحة لقب شمشير مختار بن ابى عبيد . راحة ( r hat ) م . ع . راح المعروف راحة ( از باب سمع ) : شادمانى و سبكى گرفت از احسان كردن ، و راحت يده لكذا : سبك دست شد . الحديث : من راح فى الساعة الثانية : يعنى چست و سبك شد بسوى آن . و راح الفرس : جدا نگاهداشته شد آن اسب مانند فحل . و راح الشجر : برگ بياورد آن درخت . و راح منك معروفا : رسيد از تو احسان را . راحت ( r hat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - آسودگى و آسايش و استراحت . و فراغت و آرامش و رستى . و عيش و شادمانى . و كف دست . راحت آزار ( r hat - zar ) ص . پ . آنكه بر هم مىزند آسايش ديگرى و در رنج و آزار مىاندازد وى را . راحت افزا ( r hat - afz ) ص . پ . افزونكنندهء آسايش و خاطرنواز . راحتتر ( r hat - tar ) ص . پ . آسوده تر . و فرحبخشتر . راحتطلب ( r hat - talab ) ص پ . جويندهء آسودگى و فراغت و بيكارى . و بيمار و تنبل .